Hoe kan het onderwijs omgaan met gedragsverschillen zonder kinderen te reduceren tot een label?
In onderwijs en samenleving groeit de aandacht voor diagnoses en labels bij kinderen. Wat vertrekt vanuit zorg en ondersteuning, schuift steeds vaker op naar een medisch-diagnostisch denkkader dat bepaalt hoe we naar verschillen kijken. Voor een examenopdracht in het kader van het vak leraar in de samenleving (AP-hogeschool) gingen wij, Yolien Geerts, Marijke Damen en Jacob Eeckhout kritisch aan de slag met deze evolutie, en verbindt ze met kinderrechten, mensenrechten en de rol van de leraar in de samenleving.
Labeldenken is meer dan een medische kwestie alleen
De psychiatriseringsgolf in onze samenleving is meer dan een medische kwestie: ze zegt iets over onze visie op normaliteit, succes en opvoeding. Waar internationale mensen- en kinderrechten vertrekken vanuit menselijke waardigheid, diversiteit en participatie, zet psychiatriserend denken die waarden onder druk door kinderen te reduceren tot diagnosecategorieën.
Het onderwijs staat dus voor een keuze: meegaan in de logica van beheersbaarheid, of kiezen voor een pedagogische en onderzoekende aanpak die ruimte laat voor verschil, verwondering en ontwikkeling.
Een leraar die kinderen ziet voorbij hun label, werkt niet alleen aan beter onderwijs, maar ook aan de realisatie van fundamentele rechten en duurzame ontwikkelingsdoelen.
Duik via de blokken hieronder verder in de inhoud.
Wat zien we vandaag?
Een analyse van toenemende medicalisering en labeldenken: wat is psychiatrisering, hoe versterken media dit en waarom is het een maatschappelijk probleem.
Wat staat er op het spel?
Kinderrechten, mensenrechten en SDG’s tonen wat op het spel staat: we kiezen in onderwijs voor rechten en kansen, niet labels.
Impact op onderwijs
Wat is de impact van labeldenken op kinderen en hoe beïnvloedt dit de rol, verantwoordelijk-heid en professionele ruimte van de leraar?
Acties
We vertalen onze analyse in concrete actiegerichte punten voor het onderwijs.